Initiatief en ontstaan Amsterdam Light Festival 2009 tot heden

Het Amsterdam Light Festival kent al meerdere edities. In 2017 werd de zesde editie georganiseerd. Maar dit festival heeft een voorgeschiedenis en dus onder een andere naam ook eerdere edities gekend.

De wortels van het Amsterdam Light Festival vind zijn oorsprong in 2009 als idee van Vincent Horbach en Henk Jan Buchel om de stad ook in de donkere winterdagen van een sfeervolle uitstraling te voorzien. Vincent Horbach had in 2008 in Florida het Winterfest in Fort Lauderdale meegemaakt Een festival rond een  bootparade in de kerstmaand in de warme wateren van Florida. Een 2 weken lang durend festival rond de dagen van kerst. Groots opgezet en bekend door heel America. Teruggekomen in Amsterdam nam hij contact op met Henk Jan Buchel, toenmalig bestuurder van Rederij de Nederlanden om eens te kijken naar zo een mogelijke festival in Amsterdam.  In Amsterdam gebeurde namelijk alles in de zomer en haast niets in de winter. Zij voorzagen een festival dat dat die winterse dagen zou kunnen vullen. Met ideeën uit Florida maar afgestemd op Amsterdamse leest.

En zo richten zij midden 2009 een stichting op : De Stichting Christmas Canal Parade  In 2010 word Felix Guttmann van de voormalige Canal Company (nu Stromma) er bij gevraagd. En zo worden Vincent Horbach, Henk Jan Buchel en Felix Guttmann de founding Fathers van het Amsterdam Light Festival

Initiatiefnemers – Founding Fathers

Christmas Canal parade 2009

Met een uiterst smal budget en met behulp van twee sponsoren te weten het Hilton Hotel van Roberto Payer (nu het Waldorf Astoria Hotel) en Albert Rouendaal van het Movenpick Hotel starten zij enthousiast in December met de Christmas Canal Parade. Een kleine start maar met de bedoeling naar meer. Een sierlijk kunstzinnig verlichte tocht van ongeveer 20 schepen voeren over de Prinsengracht van Westerdok naar Oosterdok. Ze brengen een kerstgroet  aan de Amsterdamse binnenstad. Op de bruggen van de binnenstad staat het vol met mensen. Het decor was fantastisch want de gehele binnenstad lag vol sneeuw.  Deze parade werd ontzettend goed ontvangen. Het haalde vele media. De Telegraaf, Het NOS Journaal,  AT5, RTV-NH, Radio 1 en zelfs RTL Boulevard zend een interview uit met de organisatoren. De eerste Christmas Canal Parade is een feit en een nieuwe traditie is geboren

Winter Magic Amsterdam 2010

Met gezond enthousiasme pakken beide heren door. Een van de grotere reders in de stad word, op zijn eigen verzoek, er bijgevraagd als mede-initiator. Felix Guttmann van de Canal Company ziet kansen in het perspectief en de mogelijkheid om door te groeien naar een meerdaags festival.  Omdat de heren naar een festival-evenementenstructuur willen besluiten ze de naam te veranderen van Christmas Canal Parade naar Winter Magic Amsterdam. Het moet meer worden dan alleen een parade. De nadruk komt te liggen op aankleding, artistieke lichtkunst op de boten en gedeeltelijk op het land. De focus word lichtkunst. Bekende kunstenaars zoals totaal kunstenaar Gilian Schrofer, mode kunstenaar Aziz Bekkaoui en Amerikaans Lichtkunstenaar  Eric Staller hebben speciaal voor de Christmas Canal Parade ontwerpen gerealiseerd. Verder zijn er o.a. ontwerpen gerealiseerd van het Instituut voor Lichtontwerp, een Amsterdamse Basisschool, de Amsterdamse Cultuurwereld en Pink Christmas. Langs de route en vanaf de boten zingen tal van koren Christmas Carols en bekende kerstliedjes. Kortom, een fonkelend sprookje op een Amsterdamse gracht. Magere Brug wordt bijvoorbeeld uitgelicht naar een ontwerp van Rogier van der Heide en de parade neemt professionelere vorm aan. Ook varen alle rondvaartboten voor het eerst de hele maand december met sfeerverlichting. De gemeente ziet ook mogelijkheden en verstrekt subsidies en verleend vergunningen aan de Stichting Christmas Canal parade

Op 10 december geeft burgemeester Eberhard van der Laan het startsein voor het evenement Winter Magic Amsterdam waar bij vele boten de lichtjes worden ontstoken met als hoogtepunt een speciaal ontworpen verlichting van de Magere Brug op de Amstel. Daarnaast zijn er vele gebouwen op de Amstel feestelijk verlicht. Een sprookje op de Amsterdamse grachten zorgt voor een ultiem Kerstgevoel voor jong en oud en iedereen mag meedoen.

Van 10 december tot en met 1 januari vaart de vloot versierde boten dagelijks in kerstsfeer en zijn er hoogtepunten als de Christmas Sing Along, de feestelijke Canal Parade en de Best Wishes Tour.  De Christmas Sing Along, het ultieme kerstgevoel. Een echt kerstfeest is niet compleet zonder de bekende kersthits. Op 18 december kunnen de passagiers op de boten meedoen aan een vrolijke Christmas Sing Along. De Christmas Canal Parade, een sprookje op het water voor jong en oud. trekt 100.00 bezoekers.  Op 23 december vaart de Christmas Canal Parade door de grachten van Amsterdam.

De Rendez-vous op de Amstel. Op alle tussenliggende dagen varen de deelnemende schepen verlicht rond, waarbij de afspraak geldt elkaar om half negen op de Amstel te ontmoeten. De boten varen dan een ronde achter elkaar aan. Dit levert een dagelijkse mini-christmas-parade op, waarna de vloot zich weer verspreidt.

Om het nieuwe jaar in te luiden en Winter Magic Amsterdam feestelijk af te sluiten is er op 1 januari de Best Wishes Tour. Het thema van deze tour is ‘klaar willen staan voor de ander, ook in 2011’. De boten zijn deze keer beschikbaar voor passagiers die zich het afgelopen jaar hebben onderscheiden door hun inzet voor de mensen om hen heen. Met deze bijzondere mensen wenst Winter Magic Amsterdam iedereen een gelukkig nieuwjaar.

 

Winter Magic Amsterdam 2011

In 2011 proberen de heren het opnieuw van de grond te trekken. De financiële crisis is op zijn hoogtepunt en het is moeilijk om subsidies en sponsoren te vinden. Ook word het evenement gezien als een festival voor de reders. De drie initiatiefnemers zien dat ze de kwaliteit voor dat jaar niet kunnen garanderen en besluiten het een jaar over te slaan. Tenslotte zien ze ook dat de naam Winter Magic Amsterdam niet de naam is van wat het festival nu geworden is. Naast de lichtkunst op de boten word er nu meer gefocust naar  artistieke lichtkunst op de wal. Ook omdat er meerdere evenementen zijn in deze dagen zoals een kerstmarkt en Pink Christmas vinden ze dat alles beter onder een noemer geschoven kan worden. Gezamenlijk richten zij een nieuwe stichting op waar de afspraak is dat alle activiteiten in de stad gedurende die periode onder de vlag van de nieuwe Stichting “Amsterdam Light Festival” kunnen vallen. Dat bied vele voordelen. Zo hoeft er maar 1 keer een vergunning bij de gemeente aangevraagd te worden voor het gehele festival als ook de afhandeling van subsidieaanvragen. De Stichting Christmas Canal Parade neemt naast Felix Gutmann met een stem plaats in het nieuwe bestuur. Henk Jan Buchel neemt die rol op zich namens de Stichting Christmas Canal Parade en Vincent Horbach blijft voor voorzitter van de parade. Rogier van der neemt ook plaats het nieuwe bestuur van het Amsterdam Light Festival.

Amsterdam Light Festival 2012 en verder

In 2012 na een onderbreking van een jaar wordt een nieuwe start gemaakt. Felix Guttmann ontwikkelt samen met Rogier van der Heide  de eerste editie van Amsterdam Light Festival. De focus verschuift van entertainment naar lichtkunst en de omvang van de activiteiten neemt toe. Er is gedurende zeven weken een waterroute en drie weken in de kerstvakantie een wandelroute door de Plantagebuurt met de naam Illuminade. Langs de Amstel worden grootschalige installaties geplaatst van wereldberoemde lichtkunstenaars: 1.26 Amsterdam, een boven de Amstel zwevend net van Janet Echelman; OVO, een lichtinstallatie in de vorm van een open ei van Koert Vermeulen en Pol Marchandise en Appears@Amsterdam van de Nederlandse Titia Ex, die de Magere Brug laat verdwijnen door hem in te pakken met spiegels. Aan het begin van de kerstvakantie wordt de Christmas Canal Parade gehouden. Deze trekt 100.000 bezoekers. Onder de naam Socialite zijn er diverse activiteiten speciaal voor Amsterdammers. Studenten organiseren de optocht ‘Light My Ride’ met versierde tweewielers. En er wordt een lichtkunstwerk gemaakt samen met kinderen van diverse basisscholen. Eind januari sluit de Best Wishes Tour het festival af.

2013 – De waterroute wordt verder uitgebreid en krijgt de nieuwe naam Water Colors, die zeer goed aanslaat. Het publiek geniet massaal van de mogelijkheid om comfortabel in een boot dicht langs de kunstwerken te varen. Internationale media zorgen voor snelle uitbouw van de bekendheid. Artistiek leider Van der Heide haalt de iconische, originele Fly’s Eye Dome van architect Buckminster Fuller naar Amsterdam. Tot verbazing worden de twee mede initiatiefnemers geconfronteerd met het feit dat er geen gelden meer beschikbaar worden gesteld voor het uitvoeren van de Christmas Canal Parade. Daar waar er hele scherpe afspraken zijn  gemaakt bij oprichting van Het Amsterdam Light Festival word er in het bestuur (dat inmiddels uitgebreid is) anders besloten. De belangen van de voorzitter van Het Amsterdam Light Festival blijken te prevaleren. Het cadeau aan de stad word opgeofferd en daarmee ook de afspraken van de twee mede initiatienemers geschonden.

2014 – De vaarroute Water Colors is een enorm succes. Naast de professionele schepen gaan ook de Amsterdammers in eigen bootjes massaal het water op, en roeiers en bezoekers in open sloepen trotseren de kou. Het festival start haar samenwerkingsverband met Amsterdam Creative Industries Network, om jaarlijks in samenwerking met studenten van de HvA en de Breitner Academie een innovatief lichtkunstwerk te maken. Burgemeester Eberhard van der Laan wordt beschermheer van het festival. Het festival begint bij de traditionele familie-uitjes te horen. De positie van de twee initiatiefnemers worden onhoudbaar vanwege de geschonden afspraken. De Stichting Christmas Canal Parade verlaat dan ook Amsterdam Light Festival als bestuurder. 

2015 – Amsterdam Light Festival heeft de eer dat Prinses Beatrix bereid is de opening te verrichten, een erkenning dat lichtkunst als kunstgenre volwassen aan het worden is. Daardoor wordt ook de blijvende waarde van de kunstwerken onderkend. Het festival start haar eerste internationale samenwerking om lichtkunstwerken uit de eigen ‘collectie’ vervolgens te presenteren tijdens evenementen in andere steden. Zo verzorgt het Amsterdamse team bijvoorbeeld het eerste Norrköping Light Festival. Bij station Sloterdijk wordt een kunstwerk van Tijdmakers na afsluiting van het festival permanent geïnstalleerd.

2016 – Amsterdam Light Festival viert haar eerste lustrum. Naast internationale kunstenaars nemen grote architecten deel aan het festival: zo is er werk te zien van Ben van Berkels UN studio, Benthem Crouwel Architects en het Singaporese kantoor DP Architects. Bijna een miljoen mensen bezoekt het festival, dat de kinderschoenen ontgroeid is.

2017 – Na vijf jaar treedt Rogier van der Heide terug als artistiek leider en wordt opgevolgd door artistiek directeur Lennart Booij. De zakelijke leiding komt bij Frédérique ter Brugge te liggen, terwijl Raymond Borsboom zich gaat focussen op het uitbouwen van de internationale samenwerkingen. Felix Guttmann bestendigt zijn betrokkenheid als voorzitter. Wereldberoemd kunstenaar en activist Ai Weiwei maakt een kunstwerk: thinline. De exposities worden nu aangeduid als ‘Land’ en ‘Water’, waarbij ‘Land’ verhuist van de Plantage naar het Marineterrein Amsterdam.